معماری آپارتمان نهاوند، دفتر معماری لینک

معماری: دفتر لینک

معمار مسئول: حمید رضا گذریان

گرافیک: مریم صفایی

نوع سازه: بتنی

موقعیت پروژه: ایران، همدان، شهر نهاوند

مساحت زمین: 256 متر مربع

زیربنا: 1500 متر مربع

تاریخ شروع-پایان ساخت: 1399-۱۴۰۴

عکاس پروژه: محمد حسن اتفاق

شرح پروژه معماری آپارتمان نهاوند از زبان معمار

امروزه روند گسترش و توسعه‌ ی شهرها با سرعت و شتاب قابل توجهی در حال وقوع است، رشدی که در بسیاری از موارد، بدون تبعیت از الگوها، ضوابط و راهبردهای مشخص شهری صورت می‌پذیرد. این گسترش بی‌برنامه، به ‌ویژه در شهرهای در حال توسعه، موجب بروز چالش‌هایی چون پراکندگی کالبدی، از هم‌گسیختگی بافت‌ها و از دست رفتن هویت فضایی شده است. از سوی دیگر، کمبود زمین شهری و افزایش تقاضای سکونت، مسئله‌ی تراکم و بلندمرتبه‌سازی را به یکی از دغدغه‌های اصلی این شهرها تبدیل کرده است. در چنین شرایطی، آپارتمان‌سازی به‌عنوان پاسخی کمّی به این نیاز، به‌تدریج در شهرهایی با بافت کم‌ارتفاع و سنتی گسترش یافته است.

این در حالی است که اغلب این ساخت‌وسازها مبتنی بر الگوهای استاندارد و تکرارشونده انجام می‌شوند؛ الگویی که بدون توجه به ویژگی‌های بومی، فرهنگی و کالبدی شهر، به تولید فضاهایی بی‌هویت و ناهمخوان با بافت پیرامون منجر می‌گردد. مسئله‌ی استانداردسازی افراطی، اگرچه موجب تسهیل فرایند ساخت می‌شود، اما در عین حال تنوع فضایی، خوانایی شهری و حس تعلق ساکنان به فضا را تضعیف می‌کند. در مقابل، پژوهش‌های حوزه‌ی طراحی شهری بر اهمیت «هماهنگی در عین تنوع» تأکید دارند؛ مفهومی که یکی از ویژگی‌های اصلی بافت‌های شهری سنتی و تاریخی به شمار می‌رود.پروژه‌ی مورد نظر در شهر نهاوند، واقع در استان همدان است.

شهری که بخش عمده‌ای از بافت آن را بناهای کم‌ارتفاع یک و دو طبقه تشکیل می‌دهند. در سال‌های اخیر، نهاوند نیز همانند بسیاری از شهرهای مشابه، دچار گسترش بی‌رویه‌ی کالبدی شده و روند آپارتمان‌سازی در آن افزایش یافته است. آپارتمان‌هایی که اغلب بدون شناخت از بافت شهر، ساختار فضایی آن و بدون توجه به بستر طرح شکل گرفته‌اند و به همین دلیل، به عناصری ناهماهنگ در سیمای شهری
بدل شده‌اند.
موضوع اصلی این پروژه، بازاندیشی و تمرکز به دو موضوع «خانه» و «آپارتمان» است. این پروژه تلاش می‌کند به‌جای بازتولید الگوی آپارتمان متعارف، به جست‌وجوی مرز میان این دو پرداخته و با ارائه‌ی آلترناتیوهای فضایی، تعریفی بینابینی از خانه و آپارتمان ارائه دهد؛ تعریفی که بتواند ضمن پاسخ‌گویی به الزامات زندگی معاصر و تراکم شهری، کیفیت‌های فضایی خانه‌های سنتی را بازتولید کند.

در روند طراحی معماری آپارتمان نهاوند، ابتدا رویکرد پروژه در مقیاس شهری مورد توجه قرار گرفته است. ایده‌ی اصلی پروژه در این مقیاس، نه افزودن یک حجم متفاوت به بافت، بلکه استخراج و بازتفسیر منطق درونی شهر است. منطق شکل‌گیری خانه‌های خرد، پیوستگی فضایی، اختلاف ارتفاع بناها و شکستگی‌های خط آسمان، از ویژگی‌های بارز بافت نهاوند به شمار می‌روند که در این پروژه مورد توجه قرار گرفته‌اند. پروژه با ساختار کالبدی خود می‌کوشد هر جزء را به‌مثابه بازتابی از یک جزء شهر تعریف کند؛ به‌گونه‌ای که تکرار و تداعی خانه‌های پیرامونی در دل یک ساختار آپارتمانی ممکن شود و آپارتمان نه به‌عنوان یک تیپ مستقل، بلکه به‌عنوان تکراری از خانه‌های پیرامونی در مقیاسی متراکم‌تر عمل نماید. این رویکرد مبتنی بر این فرض است که شهر حاصل انباشت تدریجی اجزای کوچک و انسانی است، نه محصول مداخلات ناگهانی و مقیاس‌گریز.

در مقیاس جزء، تلاش بر آن شده است تا بازخوانی حداقلی اما بهینه‌ای از مفاهیم فراموش‌شده‌ی خانه در آپارتمان‌های معاصر صورت گیرد. مفاهیمی همچون حیاط،حریم، فضاهای نیمه‌باز و حضور آسمان به‌عنوان عناصر کیفی سکونت، در پروژه مورد تأکید قرار گرفته‌اند و تا حد امکان در ساختار فضایی آن زنده نگه داشته شده‌اند. در این طرح، حیاط نه به‌عنوان یک فضای منفرد، بلکه به‌عنوان یک «پیوستار فضایی» درک می‌شود؛ پیوستاری که از سطح زمین آغاز شده و تا بام ساختمان امتداد می‌یابد. فضاهای نیمه‌باز، حیاط‌ها، تراس‌ها و بام‌های قابل استفاده، همگی در نقش لایه‌هایی از یک حیاط عمودی عمل می‌کنند. بام در این پروژه، نه یک سطح نهایی و صرفاً فنی، بلکه امتداد زمین و بازتعریفی از حیاط سنتی است.

در نهایت، پروژه تلاشی است برای ایجاد تعادل میان الزامات تراکم شهری و کیفیت‌های انسانی سکونت؛ رویکردی که با تکیه بر بستر طرح، حافظه‌ی شهری و منطق شکل‌گیری بافت، امکان هم‌زیستی خانه و آپارتمان را در قالبی معاصر فراهم می‌ آورد.

در ادامه خط معمار شما را به دیدن سایر تصاویر معماری آپارتمان نهاوند دعوت می نماید.

پلان ها، دیاگرام، سکشن و غیره.

تحریریه خط معمار

منبع: اقتباسی از دانشنامه هنرمعماری