بتن و آجر در ساختمان مسکونی

این خانه در شهر سولاپور و روی قطعه زمینی به مساحت ۳۵۵ مترمربع طراحی شده است. پروژه به منظور تأمین نیازهای یک خانواده چندنسلی کوچک — شامل یک زوج، دو فرزند و والدین سالمند — شکل گرفته و برنامه فضایی آن باور خانواده به اصول واستو (Vastu) را منعکس می‌ کند و شامل سه اتاق‌خواب و امکانات ضروری دیگر است. علاقه عمیق فرزندان به موسیقی کلاسیک نیز تأثیر مهمی بر طراحی داشته و منجر به ایجاد فضایی اختصاصی برای تمرین و اجرا شده است.

بتن و آجر در ساختمان مسکونی

چیدمان نهایی خانه نتیجه‌ی تعادلی دقیق بین خواسته‌های کارفرما و محدودیت‌ های سایت است. گوشه جنوب‌ غربی سایت از باز بودن و نور بیشتری برخوردار بود، در حالی که سمت‌های شمال و شرق به دلیل توسعه‌ ی اطراف محدود شده بودند. در ابتدا خانه به صورت یک حجم L‌ شکل برای ایجاد حریم خصوصی در شمال‌ شرق تصویر شد که به سمت جنوب‌ غرب و به باغ گسترده‌ ای باز می‌ شود. اما به دلیل پافشاری شدید کارفرما بر اساس اصول واستو برای قرارگیری اتاق‌خواب اصلی در گوشه جنوب‌ غربی، یک بلوک مکعبی بتن‌ نما به طراحی نما اضافه شد. این دو حجم — بلوک L‌شکل اولیه و مکعب بتنی جدید — کنار هم ترکیبی تشکیل می‌دهند که در فضا و فرم با هم تعامل دارند.

قرارگیری بلوک مکعبی در مقابل حجم L‌شکل، یک فضای بینابینی باز به آسمان با شکل L ایجاد می‌کند. در این فضای میانی، یک حیاط مرکزی تراشیده شده است تا اتصال فیزیکی و بصری بین دو بلوک را فراهم کند. این حیاط شامل پله‌هایی است که سطوح مختلف را به هم مرتبط می‌کند و اجازه می‌دهد نور طبیعی از مسیر عمودی‌اش به داخل خانه نفوذ کند. قسمت‌های دیگر این فضای میانی، به‌ویژه در سمت جنوب و غرب، همچنان باز به آسمان باقی می‌مانند. سمت جنوبی باز به عنوان یک جاذب باد (wind-catcher) عمل می‌کند و هوا را به داخل حیاط هدایت می‌کند، جایی که یک حوضچه آب هوا را قبل از پخش شدن در کل فضا خنک می‌کند. بازشوهای بالایی هوای گرم را آزاد می‌کنند و همراه با حیاط جنوبی، حیاط مرکزی، نورگیرها و بازشوهای دیواری، باعث جریان طبیعی هوا و نور در طول روز می‌شوند.

برای ایجاد پیوستگی فضایی و هویت منسجم، عملکردهای کلیدی مانند نشیمن، آشپزخانه و ناهارخوری، فضای خانوادگی و مطالعه در سطوح مختلف قرار گرفته‌ اند. این فضاها به سمت داخل جهت‌گیری دارند و ارتباط‌های بصری لایه‌لایه‌ای را در امتداد پله مرکزی ایجاد می‌کنند.

در طبقه همکف، فضاهای رسمی و غیررسمی نشیمن به یک حیاط مشترک باز می‌شوند. در این فضا، نشستن‌های پله‌ای امکان برگزاری اجراهای موسیقی صمیمی و اجتماعات خانوادگی را فراهم می‌ کند.

اگرچه فضاهای داخلی از یک شبکه واحد پیروی می‌ کنند، هرکدام زبان معماری متفاوتی را بیان می‌ کنند. بلوک L‌شکل با بازشوهای دایره‌ای، طاق‌ها، گنبدها و تزئینات دیواری، لطافت، ریتم و غنای فضایی را ایجاد می‌کند، ولی وقتی این بلوک به مکعب بتنی می‌رسد، هندسه بازشوها تغییر می‌کند — طاق‌ها به خطوط مستقیم تبدیل می‌شوند و منحنی‌ها به صفحات صاف تبدیل می‌گردند. پالت متریال نیز این تضاد را تقویت می‌کند: آجر گرما، لمس‌پذیری و انحنا را القا می‌کند، در حالی که بتن نظم و سکون را معرفی می‌کند. با وجود تفاوت‌ها، این دو بلوک با نور، حرکت و پیوستگی بصری متحد شده‌اند، که حیاط و پله مرکزی میان صمیمیت و بازبودن ارتباط ایجاد می‌کند.

طراحی فراتر از نیازهای عملکردی رفته و به هویت مکان نیز توجه دارد، که از تاریخ معماری سولاپور الهام گرفته شده است. پیش از تأثیر دوران استعمار، بافت ساختمان‌های شهر از خانه‌های سنتی Wadas تشکیل می‌شد — خانه‌های پاسخگو به اقلیم که با مواد محلی ساخته می‌شدند و به‌سمت داخل جهت‌گیری داشتند. با گذشت زمان، این نوع بناها جای خود را به طراحی‌های رسمی‌تر و مصالح صنعتی داده‌اند.

بلوک L‌شکل با دیوارهای آجری نمایان و سقفی کم‌شیب که تقریباً به زمین می‌رسد، یادآور این حساسیت‌های سنتی است. این بلوک آجرین با آجرهای محلی ساخته شده و ارزش‌های بومی را به شیوه‌ای معاصر بازتفسیر می‌کند. در مقابل، حجم مکعبی بتنی به معماری دوران استعمار و پس از آن اشاره دارد؛ دیوارهای ۲۰۰ میلی‌متری بتن‌نما سنگ را به‌عنوان بتن ریخته تعریف می‌کنند و با سطوح لایه‌لایه و جابجایی‌های ظریف، هویتی ایندو-بروتالیزم خلق می‌کنند. بخش بتنی با یک تراس کوچک پوشیده از گیاه با فضایی آرام در ترکیب خود پایان می‌یابد.

این دو بلوک متمایز، که تحت تأثیر محدودیت‌ها شکل گرفته‌اند و هرکدام با ملودی خود اجرا می‌شوند، یک دوگانگی پویا را به نمایش می‌ گذارند. اگرچه متفاوت در نظر گرفته شده‌اند، اما نوعی اجرای بداهه در موسیقی هند که در آن دو نوازنده باهم آمیخته می‌ شوند — با هم متحد می‌ شوند: یکی باز و جشن‌گونه، دیگری آرام و درون‌گرا. این معماری نشان می‌دهد چگونه می‌توان تضاد و پیچیدگی را پذیرفت و به واسطه آن یک تجربه فضایی غنی و لایه‌لایه ایجاد کرد.

در ادامه خط معمار شما را به دیدن سایر تصاویر بتن و آجر در ساختمان مسکونی دعوت می نماید.

پلان ها، دیاگرام، سکشن و غیره.

تحریریه خط معمار

منبع: Archdaily