بازسازی خانه شعر، دفتر معماری دیگر

معماران: علیرضا تغابنی، دفتر معماری دیگر

مساحت: ۹۰۰ متر مربع

سال: ۱۴۰۴

عکاس: پرهام تقی اف، احسان حاجی رسولی ها، محمد افسریان، مهدی کامبوزیا

معماران اصلی: علیرضا تغابنی

تیم طراحی: علیرضا تغابنی، الناز خرقانی، هوداد ظروفچیان، میثم ابراهیمی مقدم، رزا بمانی، علی قدس، فرزاد فراست، هادی ایرانی، گلاره گرانسرشت، نگار منصوری، محمد معتمدی، الهه بابایی، هما اسدی، عسل کرمی، شادی بی طرف، مرضیه نوروزی، ، محمدامین عابدین، سروش عطارزاده، احسان آهنی، صبا صالحی، محمد مردی، علی جهانی

موقعیت: ایران، تهران

شرح پروژه بازسازی خانه شعر از زبان معمار

خانه شاعر اثر شرکت معماری دیگر، بازسازی و استفاده مجدد از خانه سابق احمد شاملو، شاعر ایرانی، به یک مرکز فرهنگی در مرکز شهر تهران است. این پروژه ضمن حفظ نمای آجری اصلی و پوسته سازه‌ای، مداخله‌ای فضایی را در امتداد دیوار طبقه دوم که شعری دست‌نویس از شاملو را در خود جای داده است، معرفی می‌کند. این عنصر به یک ستون فقرات مفهومی و نیمه‌ساختاری گسترش یافته و به یک گردشگاه سه‌بعدی تبدیل شده است که خانه را به سمت شهر باز می‌کند. از طریق این رویکرد، حیاط خلوت سابق به یک فضای باز عمومی تبدیل می‌شود که بازدیدکنندگان را به زندگی، افکار و میراث شاعر دعوت می‌کند.

مشتری – که از شیفتگان شاملو بود – در پی حفظ خانه سابق شاعر و تبدیل آن به فضایی عمومی برای بزرگداشت میراث ادبی و سیاسی او بود. شاملو، شاعری با گرایش‌های سیاسی که بارها به دلیل دیدگاه‌های مخالف خود زندانی شد، حتی پس از مرگش نیز چهره‌ای بحث‌برانگیز باقی ماند و سنگ قبرش چندین بار توسط حامیان دولت تخریب شد.

خود خانه، یک ساختمان آجری متروکه با گوشه‌های گرد و نعل درگاه‌های گیرا بود که از ویژگی‌های معماری دهه ۱۹۷۰ تهران محسوب می‌شد. برنامه‌ی پیش‌بینی‌شده شامل بخش‌های نمایشگاهی، کتابخانه، کتابفروشی، کافه و رستوران بود که به عنوان مرکزی برای نویسندگان و خوانندگان شاملو، همراه با یک تور شهری غیررسمی از زندگی او، در نظر گرفته شده بود.

سازه‌ی باربر آجری نیاز به تقویت داشت. به جای پنهان کردن این ضرورت، ما آن را به یک ویژگی معماری-سازه‌ای مرکزی تبدیل کردیم. یک دیوار فولادی جدید در امتداد دیوار داخلی طراحی شد که شعری دست‌نویس از شاملو خطاب به همسر و منبع الهامش، آیدا، بر روی آن حک شده بود – دیواری که در این پروژه به عنوان “دیوار آیدا” شناخته شد.

این مداخله از میان ساختمان عبور می‌کند و از حیاط به پشت بام می‌رسد و خود را بر روی سازه‌ی کلی بنا قرار می‌دهد تا تنش مداوم بین قدیم و جدید را به نمایش بگذارد و روح سرکش شاعر و اهمیت او در تاریخ فرهنگی ایران را منعکس کند.

فولاد به دلیل کیفیت کهنه شدن و پاسخگویی فرمی‌اش، قابلیت برش، ناهمواری، زنگ‌زدگی یا خم شدن، انتخاب شد. این پروژه به گونه‌ای طراحی شده بود که سازه فولادی جدید روزی برداشته شود و سازه اصلی دست‌نخورده باقی بماند. با انجام این کار، بدون پاک کردن خاطره‌ای که گرامی می‌دارد، آن را به چالش می‌کشد و دگرگون می‌کند.

در ادامه خط معمار شما را به دیدن سایر تصاویر بازسازی خانه شعر دعوت می نماید.

پلان ها، دیاگرام، سکشن و غیره.

تحریریه خط معمار

منبع: Archdaily